Rocznica wybuchu II wojny światowej 1939

1 września 1939 r. – niemiecki atak na Polskę o godz. 4:34 / 4:40 – pierwsze bomby spadły na Tczew i Wieluń. a o godz. 4:45 – niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” zaczął strzelać do polskiej składnicy na Westerplatte. Niemcy rozpoczęły najtragiczniejszą i najbardziej krwawą wojnę w historii ludzkości. Tragiczny bilans konfliktu: 6 lat – łączny czas trwania globalnych działań wojennych. 70 milionów – szacowana liczba ofiar śmiertelnych na całym świecie. 6 milionów – liczba ofiar obywateli Polski Niemiecki atak na Polskę w 1939 roku był wynikiem imperialistycznej polityki Adolfa Hitlera, dążenia do rewizji postanowień po I wojnie światowej oraz tajnego porozumienia z ZSRR. Hitler od początku swoich rządów dążył do zniszczenia ładu wersalskiego. Jego celem było zdobycie dla Niemców tzw. Lebensraumu (przestrzeni życiowej) na wschodzie Europy oraz całkowite podporządkowanie lub likwidacja tamtejszych narodów. Jesienią 1938 roku III Rzesza wysunęła wobec Polski oficjalne żądania: Włączenia Wolnego Miasta Gdańska do Niemiec. Budowy eksterytorialnej autostrady i linii kolejowej przez polskie Pomorze (tzw. korytarz), które połączyłyby Prusy Wschodnie z resztą Rzeszy. Bezpośrednim zielonym światłem dla Hitlera był pakt z ZSRR podpisany 23 sierpnia 1939 roku. W tajnym protokole tego porozumienia dwa totalitarne mocarstwa dokonały IV rozbioru Polski, dzieląc jej terytorium między siebie. Dzięki temu Hitler zyskał pewność, że Józef Stalin nie sprzeciwi się jego agresji, lecz w niej pomoże. Przez lata Francja i Wielka Brytania stosowały wobec Hitlera politykę ustępstw (appeasement), licząc na to, że nasycą jego apetyt. Pozwoliły mu bezkarnie zająć Austrię oraz Czechosłowację. Gdy w 1939 roku Zachód w końcu dał Polsce gwarancje militarne, Hitler uznał je za blef i nie wierzył, że sojusznicy realnie pomogą Warszawie. Niemcy potrzebowali pretekstu propagandowego dla własnego społeczeństwa. W noc poprzedzającą atak (31 sierpnia 1939 r.) niemieckie służby specjalne przeprowadziły prowokację w Gliwicach. Przebrani w polskie mundury esbecy napadli na niemiecką radiostację, aby oskarżyć Polskę o agresję i wmówić światu, że Berlin jedynie się broni. Józef Beck, jako minister spraw zagranicznych w latach 1932–1939, realizował koncepcję opracowaną przez marszałka Józefa Piłsudskiego. Jej głównym fundamentem była polityka równowagi (nazywana też polityką równej odległości) wobec dwóch potężnych i niebezpiecznych sąsiadów: Niemiec i ZSRR. Główne założenia polityki równowagi: Równa odległość – zasada nieściągania na siebie gniewu jednego sąsiada poprzez wchodzenie w zbyt bliski sojusz z drugim. Brak sojuszy z totalitaryzmami – kategoryczne odrzucenie możliwości pójścia z Hitlerem przeciwko Stalinowi lub ze Stalinem przeciwko Hitlerowi. Pakiety o nieagresji – zabezpieczenie granic dwustronnymi traktatami. Polska podpisała pakt o nieagresji z ZSRR (1932 r.) oraz deklarację o niestosowaniu przemocy z Niemcami (1934 r.). Trzecia Europa (Międzymorze) – próba stworzenia bloku państw Europy Środkowej (m.in. z Węgrami i Rumunią). Miał on stanowić realną barierę dla ekspansji Niemiec i ZSRR. Projekt ten ostatecznie zakończył się fiaskiem. Sojusze zachodnie – opieranie bezpieczeństwa na tradycyjnym sojuszu wojskowym z Francją. W obliczu rosnącego zagrożenia w 1939 roku, Beck doprowadził także do uzyskania gwarancji bezpieczeństwa i zawarcia sojuszu z Wielką Brytanią. Gdy jesienią 1938 roku Hitler wysunął żądania terytorialne, polityka równowagi legła w gruzach. Niemcy jednostronnie wypowiedzieli deklarację o nieagresji. Odpowiedzią Becka było słynne, historyczne expose w Sejmie z 5 maja 1939 roku. Odrzucił w nim niemieckie roszczenia i wypowiedział słowa, które przeszły do historii: "Pokój jest rzeczą cenną i pożądaną. [...] Ale pokój, jak prawie wszystkie sprawy tego świata ma swoją cenę, wysoką, ale wymierną. My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna. Tą rzeczą jest honor." Wielka Brytania i Francja nie pomogły Polsce we wrześniu 1939 roku z powodu braku gotowości militarnej, paraliżu decyzyjnego oraz zakorzenionej niechęci do umierania za inne narody.Choć oba mocarstwa 3 września wypowiedziały Niemcom wojnę, ich pomoc ograniczyła się do działań pozornych. Zjawisko to przeszło do historii jako „dziwna wojna” (Sitzkrieg). Polsko-francuskie umowy wojskowe zobowiązywały Francję do podjęcia pełnej ofensywy siłami głównymi w 15. dniu od rozpoczęcia mobilizacji. Tymczasem już 12 września 1939 roku w Abbeville odbyła się tajna konferencja brytyjsko-francuska. Premierzy obu państw podjęli tam decyzję o wstrzymaniu wszelkich akcji ofensywnych, uznając, że los kampanii w Polsce jest już przesądzony. Polskiego sojusznika o tym nie poinformowano.