Rocznica bitwy pod Bydgoszczą 1794

Bitwa pod Bydgoszczą była największym sukcesem militarnym polskiej wyprawy dywersyjnej do Wielkopolski podczas insurekcji kościuszkowskiej. Gen. Jan Henryk Dąbrowski zrealizował plan Tadeusza Kościuszki, odciągając wojska pruskie od oblężonej Warszawy i rozszerzając powstanie na Kujawy.

Polacy starli się z Prusakami już w nocy z 29 na 30 września. Pokonany tam pruski dowódca, płk Johann Friedrich Székely, wycofał się bezpośrednio do Bydgoszczy, a powstańcy ruszyli w pościg.

Wojska Dąbrowskiego opanowały strategiczne wzgórza na południe od miasta. Główny pruski opór skoncentrował się na lewym brzegu Brdy. Dąbrowski wysłał kawalerię do zabezpieczenia przepraw przez rzekę oraz Kanał Bydgoski.

Do bezpośredniego ataku na miasto ruszyły cztery bataliony polskiej piechoty, które błyskawicznie wdarły się do zabudowań.

Kluczowy moment nastąpił na moście (dzisiejszym moście Gdańskim). Płk Székely próbował przeprowadzić kontratak i przyjść z odsieczą swojej załodze. Został jednak śmiertelnie trafiony pociskiem polskiej artylerii.

Po stracie dowódcy obrona pruska załamała się. Wojska nieprzyjaciela uciekły w kierunku Świecia i Fordonu, ścigane przez polską kawalerię.

Straty pruskie to Około 100 zabitych, 50 rannych oraz 413 wziętych do niewoli żołnierzy i oficerów, a polskie zaledwie 25 zabitych i 30 rannych.

Sukces ten pozwolił na chwilowe oswobodzenie Bydgoszczy spod pruskiego panowania. Stworzył też doskonały przyczółek do dalszych działań na Pomorzu Gdańskim. Radość nie trwała długo, gdyż zaledwie kilka dni później (10 października) miała miejsce tragiczna w skutkach dla powstania bitwa pod Maciejowicami.